Gritty Games Nedir?

Gritty Games Koç Üniversitesi’nde geliştirilmekte olan, tamamen internet üzerinden çalışan bir hafıza geliştirme programıdır. Program temel olarak çalışma belleğini (bir defada ne kadar bilginin hafızada tutulup yönetilebileceğini) internet üzerinde (web tarayıcısında) ücretsiz yazılımla geliştirmeyi hedeflemektedir. Programa PC ve MAC gibi tipik bilgisayarların yanı sıra tablet bilgisayarlardan da (Android işletim sistemli bilgisayarlar ve iPad) erişilebilmektedir. Bu deneysel programın sonucunda elde edilecek olan veriler programın işe yarar olduğunu gösterirse, bu program hem çocuklar, hem yetişkinler, hem hasta grupları, hem de tipik gelişen insanlar tarafından kullanılabilecektir. Yani, bu program hem hastalıklarda görmüş olduğumuz çalışma belleği sorunlarını azaltmaya (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, öğrenme bozuklukları), hem de tipik gelişenlerin çalışma belleğini daha da geliştirmeye, çocuklarda okul başarısını artırmaya yardımcı olacaktır. Bunların yanı sıra, yaşlanmadan kaynaklanan hafıza sorunlarına da yardımcı olması beklenmektedir.

Biz Kimiz?

Mustafa Kaya
Proje Yürütücüsü: Psk. Mustafa Kaya
Çocuklar ve yetişkinler için elektronik ortamda kullanılan bellek geliştirici oyunların zihinsel gelişime etkisini araştırıyor. Ayrıntılı CV için buraya tıklayınız.
Mustafa Kaya
Proje Danışmanı: Prof. Dr. Aylin Küntay
Bebeklerde sözsüz iletişim ile dil arasındaki ilişkiye, okul öncesi çocuklarda dil anlama ve anlatı becerilerine, bellek, dikkat gibi zihinsel becerilerin dil ile etkileşimi üzerine çalışıyor. Ayrıntılı CV için buraya tıklayınız.

Tez komitesinde, Yard. Doç. Dr. İlke Öztekin (Koç Üniversitesi, Psikoloji Bölümü) ve Yard. Doç. Dr.Zehra Çataltepe (İstanbul Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü) bulunmaktadır.


Programa Katılırsam Ne Yapacağız?

Bu program yaklaşık yedi hafta sürecek. Öncelikle süreç hakkında genel bilgi veren videomuzu izlemenizi tavsiye ediyoruz.

Program üç temel bölümden oluşuyor:

  1. Ön testler: İki oturumdan oluşuyor. İlk gün birinci oturumu ikinci gün ikinci oturumu alacağız.
  2. Oyun programı: Altı hafta boyunca her gün en az 15 dakika bu oyunu oynayacağız.
  3. Art testler: Ön testlerle neredeyse aynı. Altı hafta bittikten sonra iki gün birer oturum yapacağız.

Ön testler ve art testler iki oturuma bölünmüş durumda. İlk oturumda altı test, ikinci oturumda ise iki test bulunuyor. Yukarıdaki bant size hangi bölümde olduğunuzu gösterecek. İlk gün ilk oturumu alacaksınız. Ertesi gün de ikinci oturumu alacaksınız. Bundan sonra altı haftalık oyun süreci başlayacak. Altı hafta boyunca her gün en az 15 dakika bu oyunun oynanması gereklidir. Altı haftalık oyun süreci bittikten sonra ön testlere çok benzeyen testleri alacaksınız. Ön testler gibi art testler de iki oturum olacak. İlk gün birinci oturumu, ikinci gün de ikinci oturumu alacaksınız.

  1. Ön testler
  2. Ön testlerin birinci oturumunda altı test buluyor:

    1. İleri Sayı Menzili: Ekranda sırayla sayılar çıkacak. Ekrandaki tuşları kullarak bu sayıları girmeniz gerekli.
    2. Geri Sayı Menzili: Ekranda çıkan sayıları görüdüğünüz sıranın tersine girmeniz gerekli.
    3. Blok Deseni: Ekranın solundaki şekli size verilen parçaları kullanarak tekrar oluşturmanı gerekli.
    4. Harf Menzili: Ekranda bu sefer harfler çıkacak. Ekrandaki harfleri gördüğünüz sırayla girmeniz gerekli.
    5. Alfabe Menzili: Ekranda gördüğünüz harfleri alfabetik sıraya dizip girmeniz gerekli.
    6. Aritmetik: Size verilen aritmetikle ilgili soruları cevaplamanız gerekli.

    Bu testler bittikten sonra oturumun bittiğini gösteren bir yazı göreceksiniz. Bu yazıyı gördüğünüzde siteden ayrılabilirsiniz. Geriye kalan iki testten oluşan ikinci oturumu ise bir sonraki gün alacaksınız. Bir gün sonra geldiğinizde zaten ikinci oturuma geçmiş olduğunuzu göreceksiniz. İkinci oturumda ise iki test bulunuyor:

    1. Stroop testi: Ekranda çıkan yazının rengini seçmelisiniz.
    2. Matris testi: Ekrandaki büyük şekli tamamlayan parçayı seçmeniz gerekli.

  3. Oyun programı
  4. İkinci oturumu aldıktan bir gün sonra ise oyun programı başlayacak. Gritty oyununu altı hafta boyunca günde en az 15 dakika oynayacaksınız. Oyunun kuralı çok basit: ekrandaki dokuz karenin içinde hayvanlar çıkacak. Yapmanız gereken size verilen hayvanları uygun yerlere yerleştirmek.

  5. Art testler
  6. Art testler ön testlerin neredeyse aynısı olacak. Bu testler de iki oturumda ve iki günde yapılacak.

ÖNEMLİ HATIRLATMA: Testlerde sayı ve harfleri yazarken bilgisayarınızın kendi klavyesini değil, size verilen ekran klavyesini kullanmalısınız. Aksi takdirde girişiniz geçersiz sayılacaktır ve o turdaki hakkınızı kaybedeceksiniz. Böyle bir durumda sayfayı yenileyerek bir sonraki tura geçmelisiniz. Sayfayı yenilemek için klavyenizdeki F5 tuşunu kullanabilirsiniz.

Programın Gizlilik Politikası Nedir?

Tüm katılımcı bilgileri şifreli olarak bu çalışmanın araştırmacıları dışında kimsenin erişemeyeceği şekilde saklanacaktır. Hukuki gereklilikler dışında katılımcıların ismiyle beraber paylaşılmayacaktır, ancak sadece etik ve bilimsel kurallar gereği diğer bilimsel çalışmalar için ve eğitim ve araştırma amaçlı olarak bütün kimlik bilgileri gizli tutularak araştırmacılarla paylaşılabilecektir, yani verilerin kimden sağlandığı asla açıklanmayacaktır.

Araştırmadan Çekilebilir Miyim?

Çalışmaya katılım tamamen gönüllülük esasına dayalıdır ve katılımcılar istedikleri zaman çalışmayı bırakabilir. Çalışmayı bırakan katılımcılar verilerinin silinmesini de talep edebilir.

Katılımın Olası Yarar ve Zararları Nelerdir?

Araştırmada yapılacak uygulamaların bilinen hiçbir riski bulunmamaktadır ve olması da beklenmemektedir. Daha önceki çalışmaların bir kısmı çalışma belleğinin yoğun kullanımını gerektiren işlemlerin düzenli yapılmasının katılımcıların çeşitli bellek mekanizmaları ve problem çözme gibi konularda gelişebileceklerini göstermiştir. Bu çalışmanın sonucunda, tüm gruplarda farklı miktarlarda ve farklı becerilerde de olsa katılımcıların bilişsel olarak fayda sağlayacağı düşünülmektedir.

Bu Araştırmayla İlgili Önceki Bilgiler Ne Göstermektedir?

Beyin eğitimi, özellikle de çalışma belleği eğitimi, araştırmacılar tarafından son yıllarda sık incelenen bir konu olmuştur (Redick ve ark., 2012). Çok sayıda çalışma yapılmış olmasına rağmen henüz araştırmacıların ortak bir paydada buluşmaları mümkün olmamıştır. Bazı araştırmacılar çalışma belleği eğitiminin hem çalışma belleğini, hem de yakın ilişkisi olan diğer becerileri geliştirdiğini savunurken (Klingberg, 2010; Olesen, Westerberg ve Klingberg, 2004), diğer araştırmacılar daha önceki çalışmaların zayıf noktalarına dikkat çekmiştir (Morrison ve Chein, 2011). Bu konuda elimizde bulunan bilimsel birikimin çalışma belleği eğitiminin etkisini kesin bir şekilde göstermeye yeterli olmadığını öne sürmüşlerdir (Redick ve ark., 2012)

Daha önce genç yetişkinlerde görsel çalışma belleğini hedeflemiş birçok çalışma, aynı ve farklı testlerde performans yükselmelerinin yanı sıra, baskılama becerilerini ve bilişsel kontrolü ölçen Stroop testinde ve genel akışkan zekâyı ve görsel problem çözme yeteneğini ölçen Standart Progresif Raven Matrisleri’ndeki becerilerin iyileştiğini gözlemlemişlerdir (Klingberg, Forssberg ve Westerberg, 2002; Olesen ve ark., 2004). Aynı bulgular tipik gelişen okul öncesi öğrencilerde (Thorell, Lindqvist, Bergman Nutley, Bohlin ve Klingberg, 2009) ve DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) tanısı almış olan çocuklarda da gösterilmiştir (Klingberg ve ark., 2005).

Referanslar

Klingberg, T. (2010). Training and plasticity of working memory. Trends in Cognitive Sciences, 14(7), 317–24. doi:10.1016/j.tics.2010.05.002

Klingberg, T., Forssberg, H. ve Westerberg, H. (2002). Training of working memory in children with ADHD. Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology, 24(6), 781–91. doi:10.1076/jcen.24.6.781.8395

Morrison, A. B. ve Chein, J. M. (2011). Does working memory training work? The promise and challenges of enhancing cognition by training working memory. Psychonomic Bulletin ve Review, 18(1), 46–60. doi:10.3758/s13423-010- 0034-0

Olesen, P. J., Westerberg, H. ve Klingberg, T. (2004). Increased prefrontal and parietal activity after training of working memory. Nature Neuroscience, 7(1), 75–9. doi:10.1038/nn1165

Redick, T. S., Shipstead, Z., Harrison, T. L., Hicks, K. L., Fried, D. E., Hambrick, D. Z., Kane, M. J., et al. (2012). No evidence o intelligence improvement after working memory training: A randomized, placebo-controlled study. Journal of Experimental Psychology: General, 1–20. doi:10.1037/a0029082

Thorell, L. B., Lindqvist, S., Bergman Nutley, S., Bohlin, G. ve Klingberg, T. (2009). Training and transfer effects of executiv functions in preschool children. Developmental Science, 12(1), 106–13. doi:10.1111/j.1467-7687.2008.00745.x


Destekçiler


Koç Üniversitesi



Dil ve İletişim Gelişimi Çalışmaları Laboratuvarı

Peak Games



Doç. Dr. Mehmet Kemal Kuşçu

Koç Üniversitesi Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır.